Polska gospodarka już dziś zmaga się z niedoborem wykwalifikowanych pracowników. Tymczasem perspektywa rozpoczęcia szeroko zakrojonej odbudowy Ukrainy może jeszcze bardziej zwiększyć zapotrzebowanie na fachowców z branż technicznych i przemysłowych. Eksperci wskazują, że oba kraje będą wkrótce konkurować o te same kompetencje, co przełoży się zarówno na rynek pracy, jak i poziom wynagrodzeń.

Polski rynek pracy w 2026 r. już odczuwa brak specjalistów

Dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, że na koniec I kwartału 2026 roku w sektorze przedsiębiorstw pracowało ponad 6,38 mln osób. Jednocześnie w kluczowych sektorach gospodarki pozostawało ponad 100 tys. nieobsadzonych miejsc pracy. Największe niedobory dotyczą zawodów niezbędnych dla realizacji inwestycji infrastrukturalnych, takich jak:

• elektrycy,
• energetycy,
• monterzy instalacji budowlanych,
• operatorzy maszyn,

To właśnie przedstawiciele tych profesji będą szczególnie poszukiwani również podczas odbudowy Ukrainy.

Odbudowa Ukrainy zwiększy konkurencję o pracowników

Eksperci Grupy Progres zwracają uwagę, że polski rynek pracy może stanąć przed zjawiskiem tzw. podwójnej presji popytowej. Oznacza to, że krajowe inwestycje oraz projekty realizowane w Ukrainie będą jednocześnie poszukiwać tych samych specjalistów. To zjawisko obejmie przede wszystkim budownictwo, energetykę, transport, logistykę oraz przemysł materiałów budowlanych.

Są to branże, które już obecnie funkcjonują na granicy swoich możliwości kadrowych. Przedsiębiorcy od dłuższego czasu mierzą się z wysokim deficytem kandydatów, dlatego założenie, że polski rynek pracy dysponuje znaczącymi rezerwami pracowników, nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości. O dostępnych specjalistów konkurują dziś zarówno krajowe inwestycje, jak i projekty realizowane przez zagraniczne firmy.

Które branże są najbardziej narażone na niedobory kadrowe?

Największe ryzyko dotyczy sektorów, które już obecnie odpowiadają za realizację kluczowych inwestycji.

Do najbardziej obciążonych należą:

• budownictwo,
• transport i logistyka,
• energetyka,
• przetwórstwo przemysłowe,
• produkcja materiałów budowlanych.

Według danych GUS największa liczba wakatów przypada obecnie na:

• przetwórstwo przemysłowe – 20,5 tys.,
• handel – 13,4 tys.,
• transport – 13,2 tys.,
• budownictwo – 10,3 tys.

To właśnie te branże będą odgrywać kluczową rolę również podczas odbudowy Ukrainy.

Powrót pracowników z Ukrainy może pogłębić problem

Istotnym wyzwaniem pozostaje również możliwy odpływ pracowników z Polski. Szacunki wskazują, że około 55% obywateli Ukrainy zatrudnionych w naszym kraju planuje powrót do ojczyzny po zakończeniu wojny.

Na koniec 2025 roku w Polsce pracowało ponad 1,1 mln cudzoziemców, z czego ponad 755 tys. stanowili obywatele Ukrainy. Najczęściej byli zatrudnieni w:

• usługach wspierających,
• przetwórstwie przemysłowym,
• budownictwie,
• transporcie i logistyce,
•  

Przy rekordowo niskim bezrobociu, starzejącym się społeczeństwie oraz systematycznie malejącej liczbie osób w wieku produkcyjnym znalezienie nowych pracowników może okazać się znacznie trudniejsze niż jeszcze kilka lat temu. W efekcie wiele firm będzie musiało odejść od modelu funkcjonowania opartego na łatwej dostępności pracowników.

Maleje napływ nowych pracowników z zagranicy

Dodatkowym wyzwaniem jest spadek liczby nowych pracowników spoza Polski.

Dane Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji pokazują, że w pierwszym kwartale 2026 roku wydano około 16 tys. wiz pracowniczych, podczas gdy w analogicznym okresie 2022 roku było ich ponad 120 tys. Znacznie zmniejszyła się również liczba zezwoleń na pracę.

Oznacza to, że możliwości uzupełniania braków kadrowych poprzez migrację zarobkową stają się coraz bardziej ograniczone, co zwiększa znaczenie procesów takich jak legalizacja zatrudnienia cudzoziemców.

Jak przygotować rynek pracy na odbudowę Ukrainy?

Rosnące zapotrzebowanie na specjalistów wymaga kompleksowych działań obejmujących zarówno edukację, jak i politykę rynku pracy.

Najważniejsze kierunki to:

• szybsze kształcenie i przekwalifikowanie pracowników w zawodach deficytowych,
• stworzenie systemu monitorowania kompetencji dostępnych na rynku,
• rozwój uporządkowanych modeli mobilności pracowników między Polską i Ukrainą,
• długofalowa oraz przewidywalna polityka migracyjna,
• zwiększanie produktywności poprzez automatyzację i lepszą organizację pracy.

Dopiero połączenie tych działań może ograniczyć ryzyko niedoborów kadrowych oraz zmniejszyć konkurencję o pracowników pomiędzy największymi projektami infrastrukturalnymi realizowanymi w Polsce i Ukrainie. 

Polska i Ukraina będą potrzebowały milionów pracowników

Według szacunków Banku Światowego oraz rządu Ukrainy odbudowa kraju może wymagać zaangażowania od 4 do nawet 5 mln pracowników reprezentujących różne sektory gospodarki.

Dla polskich przedsiębiorstw oznacza to zarówno ogromną szansę biznesową, jak i konieczność przygotowania się na rosnącą konkurencję o specjalistów. Firmy, które już dziś inwestują w rozwój kompetencji pracowników, atrakcyjne warunki zatrudnienia oraz nowoczesne rozwiązania organizacyjne, będą w lepszej pozycji rynkowej, jednak kluczowe znaczenie będzie miało także odpowiednio wczesne zaplanowanie strategii zatrudnienia.

W tym kontekście istotna staje się współpraca z doświadczoną agencją pracy, a także dywersyfikacja źródeł rekrutacji i systematyczne podnoszenie kwalifikacji zespołów, co może okazać się niezbędne dla utrzymania ciągłości realizowanych inwestycji – zarówno w Polsce, jak i w perspektywie przyszłej odbudowy Ukrainy.

Mobbing w pracy należy do najpoważniejszych zagrożeń dla zdrowia psychicznego osób zatrudnionych, a jednocześnie przez lata pozostawał zjawiskiem trudnym do jednoznacznego zakwalifikowania i wykazania przed sądem. Rok 2026 przyniósł w polskim prawie istotny przełom, ponieważ ustawodawca zdecydował się uprościć obowiązującą od ponad dwóch dekad definicję mobbingu i wyraźnie wzmocnić ochronę osób pokrzywdzonych.

Czym jest mobbing w pracy?

Najprościej rzecz ujmując, mobbing to uporczywe nękanie pracownika, które ma charakter powtarzalny. Pojedyncza nieprzyjemna uwaga, jednorazowa ostra wymiana zdań czy chwilowe napięcie nie wyczerpują znamion mobbingu. O mobbingu mówimy wówczas, gdy szkodliwe oddziaływanie układa się w ciąg zdarzeń, które powodują zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, a pracownik stopniowo traci poczucie bezpieczeństwa w środowisku pracy. Mobbing może polegać też na zastraszaniu pracownika lub jego ośmieszaniu.

Twórca tego pojęcia, szwedzki psycholog Heinz Leymann, opisywał mobbing jako ciąg nieetycznych zachowań oraz upokarzające usiłowania zaszkodzenia jednostce, która staje się przedmiotem psychicznego dręczenia ze strony grupy lub pojedynczej osoby. Mobbing w pracy zwykle występuje w zhierarchizowanym środowisku pracy, gdzie nierównowaga ról i zależność służbowa ułatwiają wywieranie presji.

Mobbing a molestowanie i dyskryminacja

Mobbingu nie należy mylić z dyskryminacją ani z molestowaniem. Dyskryminacja wiąże się z gorszym traktowaniem ze względu na konkretną cechę, taką jak płeć, wiek, wyznanie czy pochodzenie. Molestowanie seksualne stanowi zaś niepożądane zachowanie o charakterze seksualnym, które narusza godność pracownika. Mobbing bywa od nich niezależny, ponieważ może dotknąć każdego pracownika, bez powiązania z jakąkolwiek cechą chronioną, a źródłem mobbingu bywa sama relacja w zespole. Wszystkie te zjawiska łączy natomiast naruszenie dóbr osobistych oraz godności człowieka pozostającego w stosunku pracy.

Zmiany w przepisach o mobbingu w 2026 roku

Dotychczasowa regulacja mobbingu uchodziła za jedną z najtrudniejszych do wyegzekwowania, ponieważ wymagała od pracownika wykazania kilku subiektywnych przesłanek równocześnie. To właśnie dlatego ustawodawca zdecydował się na gruntowną reformę przepisów o mobbingu, tak aby mobbing w pracy łatwiej było rozpoznać i nazwać. 17 lutego 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji kodeksu pracy oraz Kodeksu postępowania cywilnego, a 19 czerwca 2026 r. Sejm uchwalił ustawę i skierował ją do dalszych prac w Senacie. Jeżeli izba wyższa nie wprowadzi poprawek, a Prezydent podpisze ustawę, nowe przepisy zaczną obowiązywać po upływie określonego okresu od ogłoszenia, przy czym pracodawcy zyskają dodatkowy czas na wdrożenie procedur przeciwdziałania mobbingowi.

Najważniejsza zmiana dotyczy samej definicji mobbingu. Po nowelizacji mobbingiem będą zachowania mające charakter nawracający, powtarzający się lub stały, które mogą pochodzić od przełożonego, współpracownika, podwładnego, a także od pojedynczej osoby bądź całej grupy pracowników. Ustawodawca przesądził, że mobbing może przybierać postać fizyczną, werbalną oraz pozawerbalną, a dla uznania mobbingu nie będzie już konieczne wykazanie intencji sprawcy ani wystąpienia konkretnego skutku zdrowotnego. Za mobbing uznane zostanie również nakazywanie lub zachęcanie innych osób do takich zachowań.

Reforma podnosi też wysokość rekompensaty. Pracownik, który doznał mobbingu, będzie mógł dochodzić od pracodawcy odszkodowania oraz zadośćuczynienia w wysokości nie niższej niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę, co przy stawce obowiązującej w 2026 r. oznacza kwotę rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych. Nowe przepisy wzmacniają ponadto osobistą odpowiedzialność sprawcy mobbingu, ponieważ pracodawca, który wypłaci świadczenie, będzie miał prawo żądać od osoby dopuszczającej się mobbingu wyrównania poniesionej szkody.

Istotnie rozszerza się również obowiązek przeciwdziałania mobbingowi. Pracodawcy zatrudniający co najmniej dziewięć osób będą musieli określić zasady i procedury przeciwdziałania mobbingowi w regulaminie pracy lub w obwieszczeniu, a mniejsze firmy nadal pozostaną zobowiązane do podejmowania działań prewencyjnych i reagowania na zgłoszenia.

Obowiązek przeciwdziałania mobbingowi spoczywa przy tym na każdym pracodawcy niezależnie od formy zatrudnienia, a gdy zatrudnienie ma charakter tymczasowy, rolę pracodawcy pełni agencja pracy tymczasowej kierująca osobę do pracodawcy użytkownika. Tak skonstruowane przepisy mają wymusić realne przeciwdziałanie mobbingowi, a nie jedynie formalne spełnienie wymogów na papierze.

Rodzaje mobbingu

Mobbing pionowy występuje wówczas, gdy przełożony pracownika nęka swojego podwładnego, wykorzystując przewagę wynikającą z zajmowanego stanowiska. Jest to najczęściej spotykana odmiana mobbingu, ponieważ zależność służbowa sprzyja nadużyciom, a sprawca dysponuje narzędziami nacisku, takimi jak ocena pracy, rozkład zadań czy decyzje o awansie.

Mobbing poziomy ma miejsce między współpracownikami zajmującymi ten sam szczebel w strukturze firmy. Źródłem tej odmiany mobbingu bywa rywalizacja, zazdrość zawodowa lub niechęć panująca w grupie pracowników, a osoba dotknięta zachowaniem zespołu zostaje stopniowo wykluczona z nieformalnego życia firmy.

Mobbing ukośny, nazywany też pochyłym, dotyczy sytuacji odwrotnej do pionowej, ponieważ to podwładny lub grupa podwładnych nęka przełożonego. Ten rodzaj mobbingu bywa trudniejszy do zauważenia, ale prowadzi do podobnych skutków, podważając autorytet oraz dobrostan osoby zajmującej wyższe stanowisko.

Przykłady mobbingu w pracy

Do przykładów mobbingu werbalnego należą wyzywanie pracowników, nieuzasadniona krytyka wykonywanej pracy oraz publiczne ośmieszanie pracownika w obecności zespołu. Sprawca mobbingu może przerywać wypowiedzi, ignorować pytania lub konsekwentnie pomijać pracownika przy podejmowaniu decyzji, w których powinien uczestniczyć. Obgadywanie pracownika za jego plecami oraz rozsiewanie plotek również wpisuje się w pojęcie mobbingu.

Wśród zachowań organizacyjnych pojawia się izolowanie pracownika od reszty zespołu, odsuwanie go od istotnych projektów czy wydawanie absurdalnych poleceń pozbawionych sensu. Mobber może bywać też niekonsekwentny, ponieważ zdarza się, że raz zarzuca podwładnego nadmiarem trudnych zadań przekraczających jego możliwości, a innym razem celowo nie powierza mu żadnych obowiązków, by pokazać mu, że nie jest potrzebny.

Część przejawów mobbingu ma charakter pozawerbalny i opiera się na biernej agresji. Należą do nich uporczywe milczenie, demonstracyjne lekceważenie, drwiące spojrzenia czy złośliwe komentarze ukryte pod pozorem żartu, na przykład wyśmiewanie poziomu znajomości języka angielskiego pracownika podczas spotkań zespołu.

Skutki mobbingu

Mobbing negatywnie wpływa zarówno na pracownika, jak i na całą organizację. Mobbing w miejscu pracy odbija się przede wszystkim na zdrowiu pracownika, ponieważ prowadzi do przewlekłego stresu, zaburzeń snu, stanów lękowych oraz obniżonego nastroju. Osoby doświadczające mobbingu często zmagają się ze stanami depresyjnymi, a w skrajnych przypadkach mobbing wywołuje rozstrój zdrowia o podłożu psychicznym lub fizycznym. Zaświadczenie potwierdzające związek między mobbingiem a pogorszeniem kondycji można uzyskać od lekarza specjalisty, co bywa pomocne w dochodzeniu roszczeń.

Skutki mobbingu sięgają jednak głębiej. U pracownika dotkniętego mobbingiem narasta obniżone poczucie własnej wartości oraz poczucie bezradności, które zaczyna rzutować na codzienne funkcjonowanie poza firmą. Długotrwały mobbing w pracy przenosi się na życie osobiste i zawodowe, utrudniając relacje rodzinne i odbierając satysfakcję z pracy.

Konsekwencje ponosi również pracodawca. Firmy, w których obecny jest mobbing w miejscu pracy, doświadczają wyraźnego spadku efektywności zespołu, pogorszenia atmosfery oraz erozji kultury organizacyjnej firmy.

Jak udowodnić mobbing?

Wykazanie mobbingu bywa trudne, ponieważ ciężar dowodu w sprawie cywilnej spoczywa na osobie pokrzywdzonej. Udowodnienie, że w danym przypadku wystąpił mobbing w pracy, należy do pracownika, który musi wykazać, że padł ofiarą mobbingu, a opisane zachowania miały charakter uporczywy i długotrwały. Dlatego gromadzenie dowodów odgrywa kluczową rolę od chwili, w której pojawia się pierwsze podejrzenie nękania.

Warto gromadzić korespondencję służbową, wiadomości elektroniczne, notatki opisujące poszczególne sytuacje wraz z datami oraz nazwiskami świadków. Cenne bywają zeznania współpracowników, dokumentacja medyczna potwierdzająca pogorszenie zdrowia, a także wszelkie polecenia świadczące o szykanowaniu. Im pełniejszy materiał zgromadzi ofiara mobbingu, tym łatwiej będzie udowodnić mobbing w toku postępowania sądowego przed sądem pracy. Na tym etapie nieoceniona okazuje się pomoc prawnika, który oceni szanse powodzenia sprawy i pomoże uporządkować zgromadzone dowody.

Jak zgłosić mobbing i gdzie szukać wsparcia?

Jeżeli doświadczasz mobbingu, pierwszym krokiem powinna być rozmowa wewnątrz organizacji. Zgłoszenie mobbingu skierować należy do działu HR lub do osoby odpowiedzialnej za przeciwdziałanie mobbingowi, która uruchamia procedurę wyjaśniającą. Aby takie zgłoszenie miało walor dowodowy, najlepiej, gdy przyjmie formę pisemną, dlatego rozsądnie jest, abyś złożył(a) pisemną skargę opisującą konkretne zdarzenia oraz ich okoliczności. Jeśli zatem doświadczasz mobbingu i wahasz się, od czego zacząć, zgłoś mobbing najpierw tam, gdzie pracujesz.

Jeśli jednak działania wewnątrz firmy zawodzą lub gdy to sam pracodawca dopuszcza się mobbingu, sprawę można skierować na zewnątrz. Pracownik ma prawo zgłosić mobbing do Państwowej Inspekcji Pracy, która zbada ewentualne przypadki mobbingu oraz przestrzeganie obowiązków w zakresie przeciwdziałania mobbingowi. Zawiadomienie kierowane do państwowej inspekcji pracy może zostać złożone również anonimowo, co jest cenną informacją dla osób obawiających się odwetu. Trzeba jednak pamiętać, że państwowa inspekcja koncentruje się na kontroli pracodawcy, a samych roszczeń majątkowych ofiara mobbingu dochodzi przed sądem.

Osoba pokrzywdzona może bowiem wytoczyć powództwo i domagać się od pracodawcy odszkodowania oraz zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Wsparcia emocjonalnego warto szukać u psychologa, który pomaga złagodzić skutki mobbingu i odbudować poczucie własnej wartości. Pamiętaj, że zgłoszenie takiej sytuacji nie jest oznaką słabości, lecz korzystaniem z praw pracowniczych, które przysługują każdej zatrudnionej osobie.

Praca sezonowa w Polsce zmienia swój charakter

Praca sezonowa w Polsce w 2026 roku przestaje być wyłącznie rozwiązaniem dla studentów lub pracą fizyczną w rolnictwie. Obecnie to dynamicznie rozwijający się segment rynku pracy, obejmujący logistykę, e-commerce, gastronomię, hotelarstwo, eventy oraz turystykę.

Według danych Grupy Progres stawki w pracy sezonowej wynoszą obecnie od 32 do nawet 52 zł brutto za godzinę, a w wielu przypadkach pracodawcy oferują dodatkowe benefity, takie jak:

• premie frekwencyjne,
• darmowe zakwaterowanie i wyżywienie,
• dopłaty do transportu,
• elastyczne grafiki pracy.

Sezon 2026 pokazuje wyraźnie, że praca sezonowa staje się pełnoprawnym segmentem rynku pracy.

Rekrutacje sezonowe obejmują coraz więcej branż

Współczesny rynek pracy sezonowej wykracza daleko poza tradycyjne zbiory czy turystykę. Obecnie największe zapotrzebowanie dotyczy:

• logistyki i e-commerce (magazyny, kompletacja zamówień, dostawy),
• gastronomii i food service,
• hotelarstwa i turystyki,
• eventów i imprez masowych,
• usług wellness i beauty.

Zmienia się także charakter stanowisk – coraz częściej wymagane są podstawowe kompetencje cyfrowe, umiejętność pracy w dynamicznym środowisku oraz elastyczność w zakresie zmian i projektów.

Stawki w pracy sezonowej 2026

W 2026 roku osoby poszukujące pracy sezonowej zwracają uwagę nie tylko na wysokość wynagrodzenia, ale również na formę zatrudnienia i legalność odprowadzania składek. Warto pamiętać, że minimalna stawka godzinowa dla umów zlecenia w 2026 roku wynosi 31,40 zł brutto, co oznacza, że wiele ofert sezonowych zapewnia wynagrodzenie wyższe od ustawowego minimum.

Dane z rynku pokazują jednak znaczące zróżnicowanie zarobków w zależności od branży, lokalizacji oraz zakresu obowiązków.

Gastronomia:

• kelnerzy: 32–40 zł/h + napiwki
• barmani: 32–50 zł/h (nawet 70 zł/h w eventach i klubach)
• kucharze: 35–60 zł/h
• barista: 32–45 zł/h

Hotelarstwo:

• recepcjoniści: 32–45 zł/h
• animatorzy: 30–50 zł/h
• concierge: 40–70 zł/h
• obsługa rezerwacji: 30–50 zł/h

Logistyka i handel:

• magazynierzy: 32–40 zł/h
• operatorzy kompletacji: 32–45 zł/h
• kierowcy dostaw: 35–55 zł/h
• pakowanie e-commerce: 32–40 zł/h

Eventy i turystyka:

• technicy sceniczni: 40–80 zł/h
• stewardzi wydarzeń: 32–45 zł/h
• instruktorzy sportów wodnych: 40–80 zł/h
• ratownicy: 35–60 zł/h

Beauty i wellness:

• kosmetyczki: 40–80 zł/h
• masażyści: 40–90 zł/h
• stylistki paznokci: 40–85 zł/h

Zróżnicowanie stawek pokazuje, że praca sezonowa coraz częściej konkuruje z klasycznymi formami zatrudnienia.

Nowe trendy w pracy sezonowej

Rynek pracy sezonowej w 2026 roku rozwija się w kilku kluczowych kierunkach:

1. Elastyczność zatrudnienia

Rośnie popularność krótkich kontraktów, mikrosezonów oraz pracy weekendowej. Pracownicy coraz częściej wybierają krótsze okresy zatrudnienia zamiast całych wakacji.

2. Większa konkurencja o pracownika

Pracodawcy nie tylko oferują wyższe stawki, ale również budują marki sezonowe i powracają do tych samych pracowników w kolejnych sezonach.

3. Benefity pozapłacowe

Standardem stają się:

• zakwaterowanie,
• wyżywienie,
• premie za obecność,
• dopłaty transportowe.

4. Zmiana profilu kandydata

Na rozmowach rekrutacyjnych coraz częściej pojawiają się młodzi pracownicy z rodzicami, którzy dopytują o warunki pracy, bezpieczeństwo i zakwaterowanie.

Umowy i formy zatrudnienia w pracy sezonowej

Najczęściej stosowaną formą zatrudnienia pozostaje umowa zlecenie, szczególnie w gastronomii, hotelarstwie i eventach.

Jednocześnie w logistyce i magazynach coraz częściej stosuje się:

• umowy o pracę na czas określony,
• modele projektowe,
• krótkoterminowe kontrakty weekendowe.

Rośnie również znaczenie hybrydowych form pracy, łączących zadania stacjonarne i zdalne.

Nowe przepisy a rynek pracy sezonowej

Od 2026 roku zmieniają się zasady dotyczące umów cywilnoprawnych. Okresy pracy na zleceniu mogą być wliczane do stażu pracy, co wpływa na:

• przyszłe uprawnienia pracownicze,
• wymiar urlopu,
• dodatki stażowe,
• świadczenia emerytalne.

Zmiana ta sprawia, że kandydaci coraz częściej zwracają uwagę nie tylko na stawkę godzinową, ale również na legalność zatrudnienia i składki ZUS.

Bezpieczeństwo i weryfikacja ofert pracy

Wraz ze wzrostem liczby ofert rośnie również ryzyko nieuczciwych ogłoszeń. Dlatego kandydaci powinni zwracać uwagę na:

• brak danych pracodawcy,
• niejasne warunki zatrudnienia,
• wysokie potrącenia za zakwaterowanie,
• brak informacji o systemie zmianowym,
• oferty bez umowy.

Transparentność staje się jednym z kluczowych elementów bezpiecznego rynku pracy sezonowej.

Podsumowanie

Praca sezonowa w Polsce w 2026 roku to już nie tylko szybki zarobek, ale dynamiczny i zróżnicowany segment rynku pracy. Rosnące stawki, nowe formy zatrudnienia oraz zmiany prawne sprawiają, że sezon staje się ważnym elementem całorocznej strategii rekrutacyjnej firm.

Jednocześnie rosnąca świadomość kandydatów oraz większe wymagania dotyczące warunków pracy zmieniają sposób funkcjonowania całego rynku.

Szukasz bezpiecznej pracy? Sprawdź nasze zweryfikowane i dobrze płatne oferty pracy sezonowej w Polsce. Sprawdź oferty pracy!

Szukasz pracowników sezonowych? Zabezpiecz ciągłość procesów w swojej firmie dzięki elastycznemu wsparciu rekrutacyjnemu. Zamów bezpłatną wycenę rekrutacji!

Macierzyństwo wciąż jednym z kluczowych czynników decyzji zawodowych

Rynek pracy w Polsce zmienia się dynamicznie, jednak rola rodziny nadal ma istotny wpływ na ścieżki kariery kobiet. Dane Grupy Progres pokazują, że 62% pracujących Polek wskazuje życie rodzinne jako czynnik, który realnie wpłynął na ich decyzje zawodowe – od wyboru miejsca pracy, przez ograniczenie wymiaru etatu, aż po przerwy w zatrudnieniu.

Jednocześnie jedynie 11% kobiet deklaruje brak wpływu obowiązków rodzinnych na karierę zawodową, a pozostała część respondentek nie identyfikuje jednoznacznie tego wpływu.

Kobiety coraz częściej pełnią rolę głowy gospodarstwa domowego

Z danych GUS za IV kwartał 2025 roku wynika, że 7,4 mln kobiet w Polsce pełniło rolę głowy gospodarstwa domowego, czyli odpowiadało za utrzymanie rodziny lub współmieszkańców.

W tej grupie 4,087 mln kobiet było aktywnych zawodowo, z czego:

• 3,989 mln pracowało,
  • 3,598 mln w pełnym wymiarze czasu pracy,
  • 391 tys. w niepełnym wymiarze,
• 98 tys. pozostawało bez pracy i aktywnie jej poszukiwało.

Pozostałe 3,315 mln kobiet było biernych zawodowo, czyli nie pracowało i nie poszukiwało zatrudnienia.

Współczynnik aktywności zawodowej wyniósł 55,2%, a stopa bezrobocia 2,4%, co potwierdza, że kobiety łączą dziś rolę zawodową z odpowiedzialnością finansową za gospodarstwo domowe.

Aktywność zawodowa a liczba dzieci

Analiza danych pokazuje wyraźną zależność między liczbą dzieci a aktywnością zawodową kobiet:

• matki jednego dziecka – 85,5% aktywności zawodowej
• matki dwójki dzieci – 84,5%
• matki trojga i więcej dzieci – 68,7%

Różnica ta pokazuje, że obowiązki opiekuńcze w większym stopniu wpływają na ścieżki zawodowe kobiet.

Obowiązki rodzinne częstą przyczyną przerw w zatrudnieniu

Dane z rynku pracy wskazują, że obowiązki rodzinne i osobiste są znacznie częściej wskazywane jako przyczyna odejścia z pracy przez kobiety niż przez mężczyzn.

W IV kwartale 2025 roku dotyczyło to 34 tys. kobiet wobec 17 tys. mężczyzn.

Wśród kobiet był to jeden z głównych powodów zmiany lub rezygnacji z zatrudnienia, obok warunków pracy oraz likwidacji stanowiska.

Zjawisko to wskazuje na tzw. lukę opiekuńczą, czyli różnice w realnych możliwościach łączenia pracy zawodowej z obowiązkami rodzinnymi.

Wsparcie pracujących rodziców jako odpowiedź rynku pracy

Coraz więcej organizacji wdraża rozwiązania wspierające rodziców w powrocie i utrzymaniu aktywności zawodowej. Do najczęściej stosowanych należą:

• elastyczne godziny pracy,
• model pracy hybrydowej i zdalnej,
• skrócony czas pracy po urlopach rodzicielskich,
• dodatkowe dni wolne dla rodziców,
• dopłaty do opieki żłobkowej i przedszkolnej,
• programy powrotu do pracy po przerwie,
• mentoring i wsparcie kompetencyjne,
• benefity zdrowotne i rodzinne.

Coraz większą rolę odgrywają również programy wspierające wellbeing pracowników oraz inicjatywy ułatwiające łączenie życia zawodowego z prywatnym.

Rynek pracy a realne wyzwania rodziców

Zmieniająca się struktura rynku pracy pokazuje, że kluczowym wyzwaniem nie jest już sam dostęp do zatrudnienia, ale możliwość jego utrzymania w warunkach rosnących obowiązków opiekuńczych.

W praktyce oznacza to, że ścieżki zawodowe kobiet częściej ulegają:

• spowolnieniu,
• zmianie kierunku,
• czasowym przerwom.

Brak elastyczności organizacyjnej oraz ograniczony dostęp do wsparcia instytucjonalnego nadal stanowią istotne bariery dla pełnego wykorzystania potencjału zawodowego kobiet.

Podsumowanie

Macierzyństwo pozostaje jednym z kluczowych czynników kształtujących aktywność zawodową kobiet w Polsce. Jednocześnie rosnący poziom aktywności zawodowej mam pokazuje, że kobiety chcą łączyć życie rodzinne z karierą.

Warunkiem dalszych zmian jest rozwój elastycznych form pracy, systemowego wsparcia dla rodziców oraz rozwiązań, które umożliwiają utrzymanie ciągłości kariery bez konieczności rezygnacji z ról opiekuńczych.

Inkluzywność w miejscu pracy oznacza świadome budowanie takiego środowiska, w którym każdy pracownik – niezależnie od płci, wieku, pochodzenia, sposobu myślenia czy doświadczeń – ma równe szanse, czuje się mile widziany i może w pełni uczestniczyć w działaniach zespołu.

Aby zrozumieć, jak takie podejście wygląda w praktyce, warto spojrzeć jednocześnie na trzy obszary: kulturę organizacyjną, codzienne zachowania zespołu oraz decyzje zarządcze. Dopiero ich połączenie tworzy warunki, w których rośnie poczucie bezpieczeństwa pracowników, wzmacnia się zaangażowanie, a organizacja osiąga lepsze wyniki biznesowe.

Na czym polega inkluzywność w miejscu pracy?

Inkluzywność to praktyka tworzenia środowiska pracy, w którym każdy człowiek jest akceptowany, traktowany z szacunkiem i ma realny wpływ na to, co dzieje się w organizacji.  Różnorodność odnosi się wyłącznie do tego, jak bardzo zróżnicowany jest zespół pod względem cech, doświadczeń i perspektyw.

Kluczowa różnica polega więc na tym, że różnorodność opisuje skład zespołu, natomiast inkluzywność opisuje sposób funkcjonowania tego zespołu. Można tworzyć zróżnicowane zespoły, w których ludzie czują się wykluczeni, ignorowani albo muszą dopasowywać się do dominującego stylu pracy. 

Budowanie inkluzywnego środowiska pracy to proces, który obejmuje m.in.:

• sposób prowadzenia spotkań i otwartej komunikacji,
• podejmowanie decyzji w zespołach,
• dostęp do informacji i możliwości rozwoju,
• reagowanie na konflikty i wyzwania,
• promowanie konkretnych postaw, takich jak wzajemny szacunek i szczera komunikacja.

W inkluzywnym środowisku pracy ludzie czują, że ich perspektywa ma znaczenie, a to przekłada się bezpośrednio na większe zaangażowanie i gotowość do dzielenia się pomysłami. Z kolei różnorodność myślenia sprzyja kreatywności, co widać szczególnie podczas rozwiązywania problemów i tworzenia innowacyjnych rozwiązań. Dlatego przykładamy do tego tak dużą uwagę w naszej agencji pracy tymczasowej.

Dlaczego inkluzywność w miejscu pracy ma znaczenie biznesowe?

Inkluzywność w miejscu pracy przekłada się na lepsze wyniki biznesowe, ponieważ zespoły inkluzywne podejmują trafniejsze decyzje, lepiej rozumieją potrzeby klientów i szybciej adaptują się do zmian.

Dane są tutaj jednoznaczne:

• firmy inwestujące w inkluzywność mają nawet o 36% większe szanse na ponadprzeciętne wyniki finansowe,
• zespoły inkluzywne są bardziej kreatywne i elastyczne,
• pracownicy, którzy czują się doceniani, wykazują większe zaangażowanie i rzadziej odchodzą.

Lepsze rozumienie rynku wynika z tego, że zespół odzwierciedla jego różnorodność. Dzięki temu organizacja szybciej zauważa zmieniające się potrzeby klientów i jest w stanie na nie odpowiedzieć.

W dłuższej perspektywie inkluzywność wpływa także na wizerunek firmy. Kandydaci coraz częściej zwracają uwagę na kulturę organizacyjną, a inkluzywne miejsce pracy przyciąga osoby, które szukają środowiska opartego na otwartości i równości.

Jak wygląda tworzenie inkluzywnego środowiska pracy krok po kroku?

Tworzenie inkluzywnego środowiska pracy to proces, który wymaga świadomego podejścia i konkretnych działań, a nie wyłącznie deklaracji.

Mowa tutaj o działaniach obejmujących:

• promowanie kultury otwartości i otwartej komunikacji,
• budowanie zasad opartych na wzajemnym szacunku,
• eliminację barier – zarówno fizycznych, jak i komunikacyjnych,
• wspieranie pracowników poprzez dopasowanie do ich indywidualnych potrzeb,
• tworzenie planu szkoleń z zakresu różnorodności i inkluzywności,
• jasne wskazania konsekwencji wynikających z zachowań wykluczających.

Szczególne znaczenie ma rola liderów. Brak zaangażowanego lidera to jeden z głównych powodów, dla których inkluzywność nie działa. To właśnie menedżerowie odpowiadają za promowanie konkretnych postaw i reagowanie na sytuacje, które podważają poczucie bezpieczeństwa w zespole.

Jakie wyzwania pojawiają się przy wdrażaniu inkluzywności?

Największym wyzwaniem przy wdrażaniu inkluzywności są stereotypy, brak świadomości oraz niechęć do zmiany postaw, ponieważ te elementy działają często na poziomie nieuświadomionym.

Do najczęstszych problemów należą:

• uprzedzenia wynikające z pochodzenia lub doświadczeń,
• bariery językowe i kulturowe,
• brak zrozumienia dla idei inkluzywności,
• opór wobec nowych zasad i sposobu pracy.

Jakie konkretne działania wspierają inkluzywność w organizacji?

Inkluzywność w miejscu pracy wymaga konkretnych działań, które są widoczne dla pracowników i wpływają na ich codzienne doświadczenia.

Do najważniejszych należą:

• dostosowanie środowiska do różnych potrzeb (np. osób z niepełnosprawnościami),
• transparentność wynagrodzeń i awansów,
• tworzenie przestrzeni do szczerej komunikacji,
• budowanie zespołów o różnorodnym doświadczeniu.

Warto zadbać o to, aby działania nie ograniczały się do jednorazowych inicjatyw. Inkluzywność to proces, który musi być obecny w codziennym funkcjonowaniu całej organizacji.

Jakie efekty daje inkluzywne środowisko pracy?

Inkluzywne środowisko pracy przynosi wymierne korzyści zarówno dla pracowników, jak i dla organizacji.

Z perspektywy zespołu oznacza:

• większe poczucie przynależności,
• większe poczucie bezpieczeństwa,
• wyższy poziom zaangażowania,
• lepszą atmosferę w codziennej pracy.

Z perspektywy firmy:

• lepsze decyzje biznesowe,
• większą kreatywność zespołu,
• lepsze rozumienie potrzeb klientów,
• niższą rotację pracowników.

Jak mierzyć inkluzywność w organizacji?

Inkluzywność w miejscu pracy można mierzyć, choć nie zawsze wprost, ponieważ dotyczy doświadczeń pracowników, a nie tylko twardych danych.

Najczęściej wykorzystuje się:

• badania satysfakcji i zaangażowania,
• analizę rotacji pracowników,
• feedback jakościowy,
• ocenę komunikacji w zespołach.

Warto zwrócić uwagę na pytania typu:

• czy pracownicy czują, że ich głos ma znaczenie,
• czy mogą swobodnie wyrażać swoje zdanie,
• czy czują się mile widziani w danym miejscu pracy.

Praktyczne wskazówki – co możesz zrobić od razu?

Jeśli chcesz wprowadzić inkluzywność w miejscu pracy bez dużych projektów, zacznij od prostych rzeczy, które dają szybki efekt.

Na poziomie zespołu:

• dawaj przestrzeń do wypowiedzi każdej osobie,
• zadawaj pytania zamiast zakładać odpowiedzi,
• reaguj na brak szacunku od razu, nie po czasie.

Na poziomie organizacji:

• zadbaj o otwartość komunikacji,
• dopasuj środowisko do indywidualnych potrzeb pracowników,
• regularnie sprawdzaj, czy przyjęte zasady nie wykluczają części zespołu. 

Na poziomie lidera:

• pokazuj swoim zachowaniem, że różnorodność jest wartością,
• wspieraj pracowników w codziennych wyzwaniach,
• buduj atmosferę, w której ludzie czują się bezpiecznie.

Inkluzywność w miejscu pracy to długofalowy sposób budowania organizacji, w której każdy pracownik ma przestrzeń do działania, rozwoju i wyrażania swojego zdania. Firmy, które konsekwentnie wdrażają takie podejście, nie tylko wzmacniają zaangażowanie i poczucie bezpieczeństwa zespołu, ale również budują przewagę biznesową.